آيت الله مدرس نجف آبادي بيشترين جمعيت را داشت، البته تعداد طلبه ها در آن زمان زياد نبود، مثلا درس
حاج سيد محمد كه بزرگترين درس اصفهان بود از نظر جمعيت شايد سي
چهل نفر بودند و درس حاج سيد علي حدود ده بيست نفر بودند.
س : مرحوم حاج سيد محمد و حاج سيد علي آيا مرجعيت هم داشتند؟
ج : نه، مرجع تقليد نبودند ولي ملا بودند; مرحوم امام خميني راجع به
حاج سيد علي ميگفتند: وقتي علماي اصفهان همراه با آيت الله حاج آقا
نورالله مسجد شاهي و آيت الله حاج ميرزا محمد صادق خاتون آبادي كه
در اصفهان مرجع تقليد بودند در ادامه مبارزاتي كه با رضاخان داشتند
آمدند قم، حاج سيد علي هم با آنها آمده بود قم، بعد ميفرمود حاج ميرزا
محمد صادق گفت : "اين آسيد علي ميخواهد بگويد كه من از آقاي ناييني
و آسيد ابوالحسن كمتر نيستم و بيراه هم نمي گويد، اما حيف كه روضه خوان
است "; البته مرحوم حاج سيد علي منبر هم ميرفت، منبرش هم دقيق و
خوب بود،و علت اينكه منبر ميرفت اين بود كه گفته بود: من در مبارزاتي
كه با انگليسيها داشتيم در عراق به زندان افتادم و بنا بود مرا اعدام كنند،
آنجا نذر كردم كه اگر چنانچه از زندان انگليسيها نجات پيدا كردم تا آخر
عمر براي امام حسين (ع) منبر بروم، لذا در عين حالي كه درس خارج
ميگفتند و شخصيت بزرگ و محترمي بودند هر جا ايشان را دعوت
ميكردند منبر هم ميرفتند، مجلسهاي دو سه هزار نفري هم گاهي داشتند
و روي منبر شوخي هم ميكردند.
يكي ديگر از علماي اصفهان در آن زمان آيت الله آقاي حاج شيخ
محمد رضا مسجد شاهي
(1) بودند كه ايشان در نجف با مرحوم حاج شيخ
عبدالكريم حائري رفيق يا هم مباحثه بوده اند، وقتي كه علماي اصفهان
مهاجرت ميكنند به قم حاج شيخ عبدالكريم به حاج شيخ محمدرضا
خيلي اصرار ميكند كه در قم بمانند; ايشان در فقه
[1] متوفاي سال 1362 ه. ق .
ج1 - 70 