ديگر مساله تقليد بين آقاي بروجردي و آقاي حاج آقا حسين قمي كه در كربلا بود دور مي‎زد، حاج آقا حسين را هم از كربلا به نجف بردند و سه ماه بعد ايشان هم فوت شد⁽¹⁾ و تقريبا آقاي بروجردي شاخص شد، البته در قم علماي ديگر بودند آقاي حاج سيد محمدتقي خوانساري و آقاي حجت، و هر يك براي خود تعدادي مقلد داشتند، اما آن كسي كه در سطح جهان تشيع معروف گرديد مرحوم آقاي بروجردي بود. آن وقت ديگر شهريه ايشان زياد شد، كم كم پاي درسشان شلوغ شد، تعداد طلبه هايي كه در درس ايشان شركت مي‎كردند به سيصد چهارصد نفر رسيد، يعني خارج خوان بيشتر از اين تقريبا در حوزه نبود. ما اول كه پيش ايشان شروع كرديم پنجاه شصت نفر بوديم ولي بعدا تعداد شاگردان به سيصد چهارصد نفر مي‎رسيد.

درسها و تقريرات آيت الله بروجردي

س : آيت الله بروجردي چه كتابهايي را تدريس مي‎فرمودند و تقريراتي كه از درسهاي ايشان نوشته شده پيرامون چه مباحثي است ؟

ج : كتابهايي كه آيت الله بروجردي تدريس مي‎كردند در فقه، اول "اجاره " بود كه " مبحث غصب " را هم ضمن آن تدريس كردند، بعد مقداري از كتاب " وصيت " را گفتند، كه من اينها را از درسهاي ايشان نوشته ام،بعد ايشان يك " صلات " گفتند و ابتدا " مبحث نماز جمعه " و " نماز مسافر " را مطرح كردند كه من آنها را نوشتم ولي در وسط آن مدتي به نجف آباد رفتم، البته قسمتهاي ديگري از صلات را هم نوشته ام كه خيلي مرتب نيست، صلات ايشان را آقاي فاضل لنكراني هم نوشته و چاپ شده ولي آقاي فاضل اوايل آن را نبود و " مبحث نوافل " را از من گرفت، نماز جمعه و نماز مسافر را كه من نوشته بودم چاپ شده است، همچنين ايشان يك " خمس " هم گفتند كه آقاي حاج سيد عباس ابوترابي آن را نوشته و چاپ هم شده است، ولي درس "اصول " ايشان را خيلي اشخاص نوشتند، تقريراتي كه من نوشته بودم تحت عنوان "نهايه الاصول " چاپ شده است ايشان هم خيلي اصرار داشتند كه چاپ بشود; آن

---