تاكيد آيت الله بروجردي بر نوشتن و تقرير درسها توسط شاگردان
مرحوم آيت الله بروجردي وقتي كه قم تشريف داشتند يكي بر نوشتن
درسها و ديگري بر تقرير درس توسط بعضي از شاگردان تاكيد داشتند،
ايشان ميگفتند ما در نجف كه بوديم مرحوم آخوند درس كه ميگفتند بعد
از درس شش هفت نفر از شاگردان ممتاز، جلسه اي جدا داشتند و هر كدام
براي ده بيست نفر از شاگردان حرف استاد را تقرير ميكردند، و اگر
شاگردها "ان قلت و قلت " هم داشتند (ايراد و اشكال داشتند) مطرح
ميكردند، چون همه نمي شد با مرحوم آخوند اشكالات خود را مطرح
كنند، و آيت الله بروجردي روي اين جهت اصرار داشتند.
س : شيوه تقرير درس الان در مجامع دانشگاهي به شكل ديگري به
عنوان " كنفرانس " مطرح است يعني بعضي از شاگردها راجع به موضوعي
كنفرانس ميدهند، اگر در حوزه هم اين شيوه متداول بشود يعني فرض
كنيد هفته اي يك روز يك يا چند نفر از شاگردها بيايند برداشتها و نتيجه
تحقيقات خود پيرامون آن درس را براي بقيه تقرير كنند، حال در حضور
استاد يا در يك جلسه جداگانه، آيا اين عامل شكوفايي استعدادها و
احياي همان سيره ديرينه حوزه ها نيست ؟
ج : البته اينكه طلبه ها بروند راجع به مساله مورد بحث تحقيق كنند و
نتيجه تحقيقات خود را در جلسه اي براي ديگران مطرح كنند كار بسيار خوبي
است و باعث رشد شاگردان است، اما آنچه آيت الله بروجردي مطرح
ميكردند اين بود كه اگر استاد بر فرض در هفته پنج درس ميگويد در
جلسه تقرير بدون حضور استاد همه آن پنج درس تكرار بشود و اين
باعث ميشود كه آن درسها پخته تر شود.
و اما عنايت ايشان به نوشتن درسها باعث شد كه ما قسمتهاي زيادي از
درسهاي ايشان را بنويسيم، مثلا من مبحث اجاره ي ايشان را نوشتم
" مبحث غصب " و " وصيت " و "شركت " ايشان را نوشتم، بعد "صلاه " را گفتند كه
من قسمتي از آن را نوشتم -قسمت "نماز جمعه " و "نماز مسافر" را-
قسمتهاي ديگرش را هم نوشتم اما چون آقاي فاضل آن را نوشته بود و
چاپ شد ديگر از چاپ آن صرف نظر كردم، بعد ايشان " خمس " را فرمودند
كه البته من ننوشته ام ديگران نوشته اند و چاپ شده است .
ج1 - 121 