تاكيد آيت الله بروجردي بر نوشتن و تقرير درسها توسط شاگردان

مرحوم آيت الله بروجردي وقتي كه قم تشريف داشتند يكي بر نوشتن درسها و ديگري بر تقرير درس توسط بعضي از شاگردان تاكيد داشتند، ايشان مي‎گفتند ما در نجف كه بوديم مرحوم آخوند درس كه مي‎گفتند بعد از درس شش هفت نفر از شاگردان ممتاز، جلسه اي جدا داشتند و هر كدام براي ده بيست نفر از شاگردان حرف استاد را تقرير مي‎كردند، و اگر شاگردها "ان قلت و قلت " هم داشتند (ايراد و اشكال داشتند) مطرح مي‎كردند، چون همه نمي شد با مرحوم آخوند اشكالات خود را مطرح كنند، و آيت الله بروجردي روي اين جهت اصرار داشتند.

س : شيوه تقرير درس الان در مجامع دانشگاهي به شكل ديگري به عنوان " كنفرانس " مطرح است يعني بعضي از شاگردها راجع به موضوعي كنفرانس مي‎دهند، اگر در حوزه هم اين شيوه متداول بشود يعني فرض كنيد هفته اي يك روز يك يا چند نفر از شاگردها بيايند برداشتها و نتيجه تحقيقات خود پيرامون آن درس را براي بقيه تقرير كنند، حال در حضور استاد يا در يك جلسه جداگانه، آيا اين عامل شكوفايي استعدادها و احياي همان سيره ديرينه حوزه ها نيست ؟

ج : البته اينكه طلبه ها بروند راجع به مساله مورد بحث تحقيق كنند و نتيجه تحقيقات خود را در جلسه اي براي ديگران مطرح كنند كار بسيار خوبي است و باعث رشد شاگردان است، اما آنچه آيت الله بروجردي مطرح مي‎كردند اين بود كه اگر استاد بر فرض در هفته پنج درس مي‎گويد در جلسه تقرير بدون حضور استاد همه آن پنج درس تكرار بشود و اين باعث مي‎شود كه آن درسها پخته تر شود.

و اما عنايت ايشان به نوشتن درسها باعث شد كه ما قسمتهاي زيادي از درسهاي ايشان را بنويسيم، مثلا من مبحث اجاره ي ايشان را نوشتم " مبحث غصب " و " وصيت " و "شركت " ايشان را نوشتم، بعد "صلاه " را گفتند كه من قسمتي از آن را نوشتم -قسمت "نماز جمعه " و "نماز مسافر" را- قسمتهاي ديگرش را هم نوشتم اما چون آقاي فاضل آن را نوشته بود و چاپ شد ديگر از چاپ آن صرف نظر كردم، بعد ايشان " خمس " را فرمودند كه البته من ننوشته ام ديگران نوشته اند و چاپ شده است .
        ج1 - 121