( صاحب كفايه الاصول)⁽¹⁾ ديدم مرحوم آخوند تندتند اصول مسائل را مطرح مي‎كند و مي‎گذرد -مي گويند خيلي هم خوش بيان بوده است - بالاخره در درس ايشان شركت كرده بودند. من يك بار بعد از يكي از زندانها از منزل آقاي فلسفي به منزل آيت الله آقاي حاج سيد احمد خوانساري رفتم، ايشان گفتند من درس مرحوم آخوند خراساني را درك كرده ام ايشان در دوره آخر از اول اصول تا "جمع بين حكم ظاهري و واقعي " يعني همه جلد اول كفايه و جلد دوم تا مبحث "جمع بين حكم ظاهري و واقعي " را در سه سال تدريس كرده اند، اگر بقيه آن را هم مي‎گفته اند حداكثر شش سال مي‎شده است، اما آن گونه كه مرحوم حاج ميرزا حبيب الله رشتي مشي مي‎كرده يك دوره اصول بيست سال هم تمام نمي شده . به نظر من اگر يك لجنه با صلاحيتي مباحث اصول را متناسب با روشهاي آموزشي تهذيب و تدوين كنند كار خوبي است .

س : حضرتعالي خودتان علاوه بر طرح مباحث اصولي در كتابهاي فقهيتان كه به تناسب مطرح شده آيا به طور مستقل درس اصول هم تدريس فرموده ايد؟

ج : بله من بعضي از مباحث اصول را هم گفته ام، از خارج جلد دوم كفايه شروع كردم، " مبحث قطع و ظن " و قسمتهايي از " برائت " را گفتم، اينها قبل از انقلاب بود ولي به خاطر گرفتاريها وقت نكردم آنها را بنويسم .

عنايت آيت الله بروجردي به رجال احاديث و طبقات رجال

س : راجع به عنايت آيت الله بروجردي به طبقات رجال احاديث هم توضيحاتي بفرماييد.

ج : مساله رجال احاديث در درسهاي مرحوم آقاي حجت، آقاي خوانساري و آقاي صدر خيلي معمول نبود، در قم معروف بود كه آقاي مرعشي نجفي در رجال مطالعاتي دارند ولي در درس ايشان هم يك عده خاصي شركت مي‎كردند، اما آقاي بروجردي در

---