س : اين آقاي كوشانپور كه فرموديد چه كسي بود و به چه عنوان در چاپ اين كتاب كمك مي‎كرد؟

ج : آقاي كوشانپور آدم ثروتمندي بود كه اهل وجوهات بود، منتها مقيد بود كه وجوهاتش را در اين جور كارهاي تبليغي مصرف كند، ايشان در تهران چند خانه هم داشت كه بعضي از علماي تهران در آن مي‎نشستند حتي مرحوم شهيد مطهري هم مدت كمي در يكي از خانه هاي آقاي كوشانپور زندگي مي‎كرد، البته اجاره اش را به عنوان وجوهات حساب مي‎كرد، اين شخص مقلد آيت الله بروجردي بود، و در نشر اين كتابها از وجوهات كمك مي‎كرد، بعد كه ايشان از دار دنيا رفت بازماندگانش موسسه اي به همين نام درست كردند.

اهتمام به گردآوري منظم احاديث شيعه ( جامع احاديث الشيعه)

س : نظريه آيت الله بروجردي در گردآوري احاديث شيعه چگونه بود و حضرتعالي با اين طرح تا چه اندازه همكاري داشتيد؟

ج : مرحوم آيت الله بروجردي در درسهايشان كه روايات را مي‎خواندند نوعا در هر باب به صاحب وسايل اشكال مي‎گرفتند و معمولا اشكالهايشان هم وارد بود، صاحب وسايل بسا يك قسمت از روايت را ذكر كرده و دنباله آن را ذكر نكرده است در صورتي كه اين دو قسمت با هم ارتباط داشته است ; گاهي اوقات دو سه تا روايت كه پيداست اينها يك روايت بوده ولي سندهاي مختلف دارد قاعده اش اين بود كه اينها را پهلوي هم ذكر مي‎كرد كه اين كار را نكرده، يا مثلا رواياتي كه يك مفهوم را با دو لحن بيان داشته قاعده اش اين بود كه هر دو را پهلوي هم ذكر مي‎كرد كه هر يك قرينه ديگري مي‎شد اما اينها را پهلوي هم ذكر نكرده، روي اين جهت ايشان هميشه به صاحب وسايل اشكال داشتند كه در تنظيم روايات اين جور جهات را رعايت نكرده است، مثلا بجا بود روايتي را كه مشايخ ثلاث ذكر كرده اند پهلوي هم ذكر مي‎كرد تا انسان مي‎فهميد اين روايت را هر سه نفر (كليني، شيخ طوسي و صدوق) نقل كرده اند، از اين گونه اشكالها داشتند; ايشان به فكر افتادند كه خودشان روايات را

        ج1 - 131